El Kol Tüm Vücut Titreşim Maruziyeti Ölçümü

Titreşim Ölçümü (TS EN ISO 5349-1 - TS EN ISO 5349-2 - TS EN 1032+A1)

Çalışma ortamlarında makineler, el aletleri ve çeşitli ekipmanların çalışması sırasında mekanik titreşimler meydana gelebilmektedir. Bu titreşimler, çalışma koşullarına bağlı olarak çalışanlara veya makine ile temas eden yüzeylere aktarılabilir. Titreşim maruziyetinin düzeyi; titreşimin büyüklüğü, çalışma süresi, kullanılan ekipmanın özellikleri ve çalışanın ekipmanla etkileşimi gibi faktörlere bağlıdır.

Titreşim ölçümü, çalışma ortamında ve kullanılan makine veya ekipmanlarda oluşan titreşim seviyelerinin belirlenmesi ve çalışanların titreşim maruziyetlerinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilen bir iş hijyeni ölçümüdür.

Ölçüm Metotları

Laboratuvarımız tarafından gerçekleştirilen titreşim ölçümleri aşağıdaki standartlar doğrultusunda gerçekleştirilmektedir:

• TS EN ISO 5349-1 – Mekanik titreşim – İnsanların maruz kaldığı elden kola iletilen titreşimin ölçülmesi ve değerlendirilmesi – Bölüm 1: Genel kurallar
• TS EN ISO 5349-2 – Mekanik titreşim – İnsanların maruz kaldığı elden kola iletilen titreşimin ölçülmesi ve değerlendirilmesi – Bölüm 2: İşyerlerinde ölçme için uygulama kılavuzu
• TS EN 1032+A1 – Mekanik titreşim – Hareketli makinelerin titreşimlerinin belirlenmesi – Titreşim emisyon değerlerinin belirlenmesi için deney

TS EN ISO 5349-1 ve TS EN ISO 5349-2, özellikle çalışanın el ve kolları üzerinden maruz kaldığı el-kol titreşiminin ölçülmesi ve değerlendirilmesine yönelik esasları belirler.

TS EN 1032+A1 ise hareketli makinelerin titreşimlerinin belirlenmesi ve makinenin titreşim emisyon değerlerinin deney yoluyla tespit edilmesine yönelik esasları kapsar.

El-Kol Titreşimi

El-kol titreşimi, titreşim üreten bir makine veya el aletinin çalışanın elleri ve kolları üzerinden vücuda aktardığı mekanik titreşimdir.

Taşlama, kesme, delme, zımparalama, kırma ve benzeri işlemlerde kullanılan titreşimli el aletleri çalışanların el-kol titreşimine maruz kalmasına neden olabilir.

El-kol titreşiminin değerlendirilmesinde titreşim seviyesinin yanı sıra çalışanın titreşime maruz kaldığı süre de dikkate alınmaktadır.

Makine Titreşimi

Makinelerin çalışması sırasında meydana gelen titreşimler yalnızca çalışanların maruziyeti açısından değil, makinenin titreşim emisyon özelliklerinin belirlenmesi açısından da değerlendirilebilir.

TS EN 1032+A1 kapsamında hareketli makinelerin titreşimlerinin belirlenmesine yönelik ölçüm ve deneyler gerçekleştirilerek makinenin çalışma koşullarındaki titreşim emisyon değerlerinin belirlenmesine yönelik veriler elde edilir.

Bu ölçümler, makine ve ekipmanların titreşim karakteristiklerinin değerlendirilmesine ve farklı çalışma koşullarının titreşim üzerindeki etkisinin incelenmesine yardımcı olabilir.

Titreşim Ölçümü Nasıl Yapılır?

Ölçüm öncesinde çalışma alanı, kullanılan makine veya ekipman, çalışma koşulları ve titreşim kaynağı değerlendirilir.

El-kol titreşimi ölçümlerinde uygun titreşim ölçüm cihazı ve ivmeölçer kullanılarak titreşimin çalışanın eline aktarıldığı noktadaki titreşim seviyeleri belirlenir.

Makine titreşimlerinin değerlendirilmesinde ise ölçüm noktaları, makinenin özellikleri ve standardın öngördüğü çalışma koşulları dikkate alınarak belirlenir.

Ölçüm sırasında;

• Kullanılan makine veya ekipmanın özellikleri,
• Çalışma koşulları,
• Titreşim kaynağı,
• Ölçüm noktası,
• Çalışma ve maruziyet süresi,
• Makinenin normal çalışma koşulları dikkate alınır.

Ölçüm Parametreleri

Titreşim ölçümleri sırasında titreşim büyüklüğü ivme cinsinden belirlenir ve sonuçlar genel olarak m/s² birimiyle ifade edilir.

El-kol titreşimi değerlendirmesinde titreşimin farklı yönlerdeki bileşenleri dikkate alınarak çalışanın maruziyetinin belirlenmesine yönelik değerlendirmeler yapılabilir.

Makine titreşimlerinde ise makinenin çalışma koşullarındaki titreşim seviyelerinin belirlenmesi ve titreşim emisyon özelliklerinin değerlendirilmesine yönelik ölçümler gerçekleştirilebilir.

Hangi Çalışma Alanlarında Uygulanabilir?

Titreşim ölçümleri, titreşim oluşturan makine ve ekipmanların bulunduğu çeşitli çalışma alanlarında uygulanabilir. Özellikle;

• Metal işleme tesisleri,
• Makine imalatı,
• Taşlama ve kesme işlemleri,
• İnşaat ve şantiye faaliyetleri,
• Otomotiv bakım ve onarım,
• Madencilik faaliyetleri,
• Yol ve altyapı çalışmaları,
• Ahşap ve mobilya üretimi,
• Pnömatik el aletlerinin kullanıldığı işler,
• Titreşimli makinelerin bulunduğu üretim alanları

gibi çalışma ortamlarında titreşim seviyelerinin belirlenmesi önem taşımaktadır.

Titreşim Ölçümünün Önemi

Titreşim ölçümleri; çalışanların maruz kaldığı titreşim seviyelerinin belirlenmesinin yanı sıra makine ve ekipmanların titreşim özelliklerinin değerlendirilmesine yardımcı olur.

Elde edilen veriler; çalışma yöntemlerinin değerlendirilmesi, titreşim kaynaklarının belirlenmesi, makine ve ekipmanların çalışma koşullarının incelenmesi ve gerekli durumlarda titreşimin azaltılmasına yönelik teknik ve organizasyonel önlemlerin planlanması amacıyla kullanılabilir.

Özellikle el aletlerinin kullanıldığı işlerde, titreşim seviyesinin yanında çalışanın günlük maruziyet süresinin de dikkate alınması önemlidir.

Ölçüm Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Elde edilen titreşim ölçüm sonuçları; ölçülen titreşim büyüklüğü, çalışma koşulları ve maruziyet süresi dikkate alınarak değerlendirilir.

Çalışanların el-kol titreşimine maruziyetine ilişkin sonuçlar, ilgili mevzuatta belirtilen maruziyet eylem değerleri ve sınır değerler ile karşılaştırılarak değerlendirilebilir.

Makine titreşimlerine ilişkin sonuçlar ise ölçümün amacı ve uygulanmış olan ilgili standart kapsamında değerlendirilerek makinenin titreşim emisyon özellikleri hakkında bilgi sağlar.

Güvenilir ve İzlenebilir Ölçüm

Laboratuvarımız;

TS EN ISO 5349-1, TS EN ISO 5349-2 ve TS EN 1032+A1

standartları doğrultusunda titreşim ölçümlerini uygun ölçüm ekipmanları ve çalışma koşullarını temsil eden ölçüm yaklaşımı ile gerçekleştirmektedir.

Ölçüm sürecinde çalışma koşullarının incelenmesi, uygun ölçüm noktalarının belirlenmesi, titreşim seviyelerinin ölçülmesi, gerekli durumlarda maruziyet süresinin değerlendirilmesi ve sonuçların raporlanması aşamaları kontrollü ve izlenebilir şekilde yürütülmektedir.

Bu sayede hem çalışanların el-kol titreşimine maruziyetlerinin hem de kapsam dahilindeki makine titreşimlerinin objektif, güvenilir ve izlenebilir şekilde değerlendirilmesine katkı sağlanmaktadır.