Kişisel Gaz Maruziyeti Ölçümü

Gaz Ölçümü (NIOSH NMAM 6604 - NIOSH NMAM 6601)

İşyerlerinde üretim prosesleri, yanma faaliyetleri, motorlu araçlar, endüstriyel ekipmanlar ve havalandırma koşulları nedeniyle çalışma ortamı havasında çeşitli gazların oluşması veya birikmesi söz konusu olabilir. Bu gazlara çalışanların maruziyeti, gazın türüne ve konsantrasyonuna bağlı olarak çalışan sağlığı açısından risk oluşturabilir.

Cihaz ile gaz ölçümü, çalışma ortamındaki belirli gazların konsantrasyonlarının uygun doğrudan okuma yapan ölçüm cihazları kullanılarak belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilen bir iş hijyeni ölçümüdür. Ölçüm sonuçları, çalışma ortamındaki gaz maruziyetlerinin değerlendirilmesine ve mevcut kontrol önlemlerinin etkinliğinin incelenmesine yardımcı olur.

Ölçüm Metodu

Laboratuvarımız tarafından gerçekleştirilen cihaz ile gaz ölçümleri, kapsamımızda yer alan yöntemler doğrultusunda uygun ölçüm cihazları kullanılarak gerçekleştirilir.

Oksijen (O₂) ölçümleri, NIOSH NMAM 6601 metodu kullanılarak gerçekleştirilir.

Karbonmonoksit (CO), Karbondioksit (CO₂), Azot Oksit (NO), Azot Dioksit (NO₂), Kükürt Dioksit (SO₂)

ölçümleri, İşletme İçi Metot İMM.01.00 – NIOSH NMAM 6604 metodu kullanılarak gerçekleştirilir.

NIOSH NMAM 6604, karbonmonoksit ölçümüne yönelik bir yöntem olup taşınabilir, doğrudan okuma yapan elektrokimyasal karbonmonoksit monitörlerinin kullanımını esas almaktadır. Yöntem, kişisel ve alan izleme amacıyla uygulanabilmektedir.

Laboratuvarımızın İMM.01.00 işletme içi metodu, NIOSH NMAM 6604 metodundan uyarlanarak laboratuvarımızın ölçüm ve uygulama koşullarına göre oluşturulmuştur.

Ölçülebilen Gazlar

Laboratuvarımızın cihaz ile gaz ölçümü kapsamındaki parametreler:

• Karbondioksit (CO₂)
• Karbonmonoksit (CO)
• Azot Oksit (NO)
• Azot Dioksit (NO₂)
• Kükürt Dioksit (SO₂)
• Oksijen (O₂)

Bu parametrelerin ölçümünde, ilgili parametreye uygun ölçüm cihazı ve laboratuvarımızın kapsamındaki yöntemler kullanılır.

 Doğrudan Okuma ile Ölçüm

Cihaz ile gaz ölçümlerinde, ölçülecek gaza uygun sensör teknolojisine sahip taşınabilir veya doğrudan okuma yapan ölçüm cihazları kullanılabilir. Cihazlar, çalışma ortamındaki gaz konsantrasyonunu algılayarak ölçüm değerini anlık olarak gösterebilir.

Ölçüm öncesinde cihazın uygunluğu, sensör durumu, ölçüm aralığı ve gerekli kalibrasyon/kontrol işlemleri değerlendirilir. Ölçüm noktaları ise çalışma alanının özellikleri ve çalışanların maruziyet koşulları dikkate alınarak belirlenir.

Ölçülen Gazların İş Hijyeni Açısından Önemi

Karbondioksit (CO₂), özellikle kapalı ve yetersiz havalandırılan ortamlarda ortam hava kalitesinin ve havalandırma koşullarının değerlendirilmesi açısından önemli bir parametredir.

Karbonmonoksit (CO), renksiz ve kokusuz bir gaz olup yanma prosesleri, motorlu araçlar, jeneratörler ve yakıt kullanan ekipmanların bulunduğu ortamlarda önemli bir maruziyet riski oluşturabilir.

Azot Oksit (NO) ve Azot Dioksit (NO₂); yanma prosesleri, motorlu araçlar ve yüksek sıcaklıkta gerçekleşen çeşitli endüstriyel işlemler sırasında oluşabilen gazlardır.

Kükürt Dioksit (SO₂); kükürt içeren yakıtların yanması ve bazı endüstriyel prosesler sonucunda çalışma ortamına yayılabilen bir gazdır.

Oksijen (O₂) ölçümü ise özellikle kapalı ve sınırlı alanlarda ortam atmosferinin değerlendirilmesi açısından önem taşır. Oksijen seviyesindeki değişimler; havalandırma yetersizliği, oksijen tüketen prosesler veya ortamda başka gazların birikmesi gibi durumlarla ilişkili olabilir.

Hangi Çalışma Alanlarında Uygulanabilir?

Cihaz ile gaz ölçümleri; çalışma ortamının özelliklerine ve prosesin niteliğine bağlı olarak farklı alanlarda uygulanabilir. Özellikle;

• Üretim tesisleri,
• Kazan daireleri,
• Jeneratör ve motor bulunan alanlar,
• Yakıt kullanılan çalışma alanları,
• Kapalı ve sınırlı alanlar,
• Depolama alanları,
• Yanma proseslerinin bulunduğu ortamlar,
• Havalandırmanın yetersiz olabileceği çalışma alanları,
• Bakım ve onarım faaliyetleri

gibi çalışma ortamlarında gaz konsantrasyonlarının belirlenmesi önem taşımaktadır.

 Ölçüm Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Ölçüm sonucunda elde edilen gaz konsantrasyonları; ölçüm koşulları, çalışma ortamının özellikleri, çalışanların maruziyet süreleri ve ilgili gazın özellikleri dikkate alınarak değerlendirilir.

Elde edilen sonuçlar, yürürlükteki mevzuat ve ilgili mesleki maruziyet sınır değerleri ile karşılaştırılarak çalışanların maruziyet durumunun değerlendirilmesine katkı sağlayabilir.

Ölçüm sonuçları aynı zamanda havalandırma sistemlerinin ve mevcut mühendislik kontrollerinin etkinliğinin değerlendirilmesi ile gerekli görülen durumlarda ilave kontrol tedbirlerinin planlanmasına yönelik önemli veriler sağlar.

Güvenilir ve İzlenebilir Ölçüm

Laboratuvarımız, cihaz ile gaz ölçümlerini uygun ölçüm ekipmanları, yetkin personel ve ilgili yöntemler doğrultusunda gerçekleştirmektedir.

Karbonmonoksit (CO), Karbondioksit (CO₂), Azot Oksit (NO), Azot Dioksit (NO₂), Kükürt Dioksit (SO₂)

ölçümleri, İşletme İçi Metot İMM.01.00 – NIOSH NMAM 6604 metodu kullanılarak gerçekleştirilir.

Oksijen (O₂) ölçümleri, NIOSH NMAM 6601 metodu kullanılarak gerçekleştirilir.