Termal Konfor Ölçümü

Termal Konfor Ölçümü (TS EN ISO 7730 ,TS EN ISO 7243)

Çalışma ortamının sıcaklık, nem ve hava hareketi gibi termal koşulları; çalışanların konforunu, performansını ve sıcak veya soğuk ortam kaynaklı risklere maruziyetini doğrudan etkileyebilmektedir. Bu nedenle işyerlerinde termal ortam koşullarının uygun yöntemlerle ölçülmesi ve değerlendirilmesi, çalışan sağlığının korunması açısından önemli bir iş hijyeni uygulamasıdır.

Termal konfor ölçümü, çalışanların bulunduğu ortamın ısıl koşullarının objektif olarak belirlenmesi ve çalışma ortamının çalışan üzerindeki termal etkisinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilir. Değerlendirmede ortam koşullarının yanı sıra yapılan işin fiziksel aktivite düzeyi ve çalışanların giysi özellikleri gibi faktörler de dikkate alınır.

Ölçüm ve Değerlendirme Standartları

Laboratuvarımız tarafından gerçekleştirilen termal konfor değerlendirmelerinde, çalışma ortamının özelliklerine göre TS EN ISO 7730 ve TS EN ISO 7243 standartlarından yararlanılmaktadır.

TS EN ISO 7730, orta dereceli termal ortamlarda çalışanların genel termal konforunun değerlendirilmesine yönelik bir yöntemdir. Standart kapsamında ortamın termal koşulları PMV (Predicted Mean Vote – Tahmini Ortalama Isıl Oy) ve PPD (Predicted Percentage of Dissatisfied – Tahmini Memnuniyetsizlik Yüzdesi) indeksleri kullanılarak değerlendirilir. PMV; hava sıcaklığı, ortalama ışınım sıcaklığı, hava hızı, hava nemi, metabolik aktivite ve giysi yalıtımı gibi değişkenler dikkate alınarak hesaplanırken, PPD değeri ortamdan termal olarak memnuniyetsiz olması beklenen kişi oranı hakkında bilgi verir.

TS EN ISO 7243 ise özellikle sıcak çalışma ortamlarında çalışanların maruz kaldığı ısı stresinin değerlendirilmesi amacıyla kullanılan WBGT (Wet Bulb Globe Temperature – Yaş Hazne Küre Sıcaklığı) indeksini esas alır. Standart; iç ve dış çalışma ortamlarında, çalışanın çalışma süresi boyunca maruz kaldığı ısıl yükün değerlendirilmesine yönelik bir tarama yöntemi sunmaktadır.

Ölçüm Sırasında Değerlendirilen Parametreler

Termal ortamın değerlendirilmesi sırasında çalışma koşullarına bağlı olarak;

• Hava sıcaklığı,
• Bağıl nem,
• Hava hızı,
• Ortalama ışınım sıcaklığı,
• Islak hazne sıcaklığı,
• Küresel sıcaklık

gibi fiziksel çevre parametreleri ölçülür.

Ayrıca çalışanın yaptığı işin fiziksel aktivite düzeyi ve kullanılan giysilerin termal özellikleri değerlendirmeye dahil edilerek, ortamın çalışan üzerindeki gerçek termal etkisinin daha doğru şekilde ortaya konulması sağlanır. ISO 7730 kapsamında termal konforun değerlendirilmesinde çevresel parametrelerin yanı sıra aktivite ve giysi özelliklerinin de dikkate alınması öngörülmektedir.

PMV ve PPD Değerlendirmesi

PMV, bir çalışma ortamındaki termal koşulların insanlar tarafından ortalama olarak nasıl algılanacağının tahmin edilmesini sağlayan bir indekstir. PMV sonucuna bağlı olarak ortamın sıcak, nötr veya soğuk olarak algılanma eğilimi değerlendirilir.

PPD ise ortamın termal koşullarından memnun olmayacağı tahmin edilen kişi yüzdesini ifade eder. Böylece yalnızca ortamın sıcaklık değerleri değil, çalışanların termal açıdan ne ölçüde konforlu veya rahatsız olabileceği de değerlendirmeye alınır.

WBGT ile Isı Stresi Değerlendirmesi

Sıcak çalışma ortamlarında yalnızca hava sıcaklığının ölçülmesi, çalışanın maruz kaldığı ısıl yükün belirlenmesi için yeterli olmayabilir. Güneş ışınımı, nem, hava hareketi ve çevredeki sıcak yüzeylerden kaynaklanan ışınım gibi faktörler de çalışan üzerindeki ısı yükünü etkileyebilir.

WBGT indeksi, bu etkilerin birlikte değerlendirilmesine olanak sağlayarak sıcak ortamda çalışanların ısı stresine maruziyetinin belirlenmesinde kullanılır. Özellikle üretim tesisleri, dökümhaneler, fırın çevreleri, sıcak proses alanları ve açık alanda gerçekleştirilen sıcak hava çalışmalarında önemli bir değerlendirme aracıdır. ISO 7243, WBGT'yi sıcak ortam kaynaklı ısı stresinin değerlendirilmesinde bir tarama yöntemi olarak tanımlamaktadır.

Termal Konfor Ölçümünün Önemi

Termal koşulların uygun olmaması; çalışanlarda sıcaklık veya soğukluk hissi, rahatsızlık, dikkat ve performans kaybı gibi olumsuzluklara yol açabilir. Özellikle yüksek sıcaklık ve fiziksel aktivitenin bir arada bulunduğu çalışma ortamlarında ısı stresi, çalışan sağlığı açısından daha önemli bir risk haline gelebilir.

Laboratuvarımız, çalışma ortamının özelliklerini ve yapılan işin niteliğini dikkate alarak TS EN ISO 7730 ve TS EN ISO 7243 standartları doğrultusunda termal ortam ölçüm ve değerlendirmelerini gerçekleştirir. Elde edilen ölçüm sonuçları, ilgili standartların değerlendirme kriterleri doğrultusunda analiz edilerek raporlanır.